PİYAN
GERME
DOSTLUK DÜĞÜMÜ
HIRSIZ DÜĞÜMÜ
SEKİZ
ÇIKMA
BALIKÇI
PRUSİK
KAPALI SEKİZ
KELEPÇE
AVCI DÜĞÜMÜ
PARALEL BAĞLAMA
AÇIK KAZIK
CAMADAN
SU DÜĞÜMÜ
KARE BAĞLAMA
KAPALI KAZIK
FORALI CAMADAN
ÇÜRÜK BAĞI
ÇAPRAZ BAĞLAMA
ROLLING BAĞI
BURMALI CAMADAN
ZİNCİR
ÖRDEK BAŞI
ÇİFTE YOMA
TAHLİSİYE (İZBARÇO)
DÜLGER
SANCAK DÜĞÜMÜ
KELEBEK
Her izci düğüm atmasını bilmelidir. Düğüm atma kolay gibi gelir, fakat onun da doğru ve yanlış yapılış şekilleri vardır. İzciler doğru düğüm atmasını öğrenmelidirler. Çünkü, sırasında doğru atılan bir düğüm can kurtarır. Bir düğüm ne kadar çekilirse çekilsin çözülmez. Fakat siz kendiniz isterseniz onu kolayca çözebilirsiniz. Yanlış atılmış bir düğüm ya kuvvetlice bir asılışa dayanamayıp çözülür, ya da kör düğüm olup açılmak bilmez. Bir izci ip, çiviye nazaran çok daha pratik ve emniyetlidir.
Düğüm ve bağlar izcilikte çok kullanılan el becerileri arasında yer alır. Uygulamalarda, kamplarda, oyunlarda ve tesis yapımlarında bu düğümlerden ve bağlardan yararlanılır. Bu düğümlerin özellikleri şunlardır:
1- Kolay ve pratik bağlanır ve çözülür.
2- Emniyetlidir.
3- Kendiliğinden değil, istenildiğinde çözülür.
4- Zamandan tasarruf sağlar.
Düğüm öğrenirken veya öğretirken dikkat edilecek ilk nokta ipin düğüm atmaya elverişli olmasıdır. Bunun yanı sıra öğreten kimsenin düğümleri iyi bilmesi gerekir. Yine düğüm öğretirken öğretici öğrenenin yanında durmalı ve düğümü o şekilde göstermelidir. İyice öğrenilen düğümler bir çok kez üst üste yapılmalı, her sefer bir öncekinden daha çabuk yapılmaya çalışılmalıdır. İyice öğrendikten sonra gözler bağlanarak uygulama yapmakta yarar vardır. Çünkü kamp geceleri oldukça karanlık olur. İzci düğümlerini bilmeyen izcilere iyi bir izci gözü ile bakılmaz, iyi bir izci her zaman izciliğin gerektirdiği konuları bilmelidir. Üstelik düğüm konusu izciliğin önemli konularından biridir. Düğüm çalışmalarının daha ilginç bir duruma gelmesi için bu konuda yarışmalar düzenlemekte yarar vardır.
Düğümler ve Bağlar
Bugüne kadar evinde
çeşitli ihtiyaçlarını gidermek için değişik düğümler kullandın. Bir paket
yapmak, çamaşır ipi germek bazı düğümleri bilmeni gerektirir. İzcilik
çalışmalarındaki ihtiyaçların için birkaç tane daha öğreneceksin. Kampa
çıktığında çadırını kurar, tesis yaparken düğümleri kullanacaksın. Kılavuzluk,
dağcılık, kayakçılık gibi uzmanlıklarda da bazı özel düğümler öğreneceksin.
Öğreneceğin tahlisiye bağı belki de bir gün bir hayatı kurtarmanda sana yardımcı
olacaktır.
İzci düğümleri kolay yapılan, kendiliğinden çözülmeyen fakat
arzu edildiğinde kolayca çözülebilen düğümlerdir.
Özelliğine uygun durumlarda kullanılırlar. İzciler çoğu
işlerini, özellikle izci tesislerini sargıları, ipler yardımıyla düğümleri
kullanarak yaparlar.
İzcilerin, bulundukları aşama itibariyle belli düğümleri
bilmeleri gerekir. Pek çok izci düğümü vardır. Bunların tamamını tüm izcilerin
bilmesi oldukça zordur. Ancak izci düğümlerine karşı özel merakı olanlar bu
düğümleri zaman içinde öğrenirler. Çok kullanılan bazı düğümleri ise her izcinin
bilmesi gerekir. Örneğin; camadan, sancak, kazık vb. düğümler öğretilirken
öğreten ile öğrenenin ayrı yönde durmaları, öğrenmeyi kolaylaştıracaktır.
Doğru Kullanım İçin Doğru Düğüm
Düğüm atmanın sırrı, doğru
düğüm kullanmak ve onu mükemmel bağlamaktır. İş görmesini istediğin sürece
açılmayıp istediğin zaman kolayca çözebileceğin düğüm doğru düğümdür.
Yanlış düğüm ise uygunsuz bir anda çözülebilen ya da sıkışıp
daha sonra açmak istediğinde çözülmeyen düğümdür. Şekilleri dikkatlice izleyerek
izci düğümlerini öğrenebilir, birlikte eğlenebilirsiniz.
Başlangıç için kalın bir ip veya halat kullanın. 2 m.
uzunluğunda 1 cm. kalınlığında bir halatla elinizde önünüzde veya kendi
bedeniniz etrafından düğüm çalışmaları yapın. Genellikle bir düğümü gerçekten
öğrenip öğrenmediğinizi anlamanın yolu, onu karanlıkta atmaya çalışmaktır.
Düğümü her zaman iyi bir ışıkta atma şansına sahip olamayabilirsiniz.
GEMİCİ BAĞLARI
Gemicilikte kullanma yeri fazla olan halatların kullanıldıkları maksada uygun olarak, kuvvetlerinden kayıp etmeyecek ve iş bittikten sonra kolayca çözülecek şekilde yapılan işleme Bağ denir.
Gemicilikte, 50 ye yakın değişik tip bağ mevcuttur. Bunların bu günkü işlemlerde en çok kullanılanları inceleyeceğiz.
Bir halatı bağ yapmadan evvel incelersek halatın uç kısımlarına Çıma iki çıma arasında kalan kısmına Beden ismi verilir.
Doblin: Şekilde görüldüğü üzere bir halat bedenin sarkık olan kısmına
denir.
Kroz: Halat bedeninin veya çımalarının birbiri üzerine aykırı olarak
konulmasıdır.
Piyanlı Kroz: Küçük yelkenli teknelerin çarmıh başlarına yapılan bu bağ, aynı kroz gibi olup krozun sabit durması ve açılmaması için üzerine ince gırcala ile piyan yapılır.
Volta: Halat çımasını, diğer bir halat bedeni üzerine veya bir babaya
veyahut bir kolonaya bir kere sarıp bedeni cihetine alınmasıdır.
Meze Volta: Bir halatın çımasını bir seren veya kendi bedeni üzerinde bir kroz kırdıktan sonra şekilde olduğu gibi çıma ile bedenin mukabil taraflara alınmasıyla yapılır.
Kropi: Halat çıması, bedeni üzerinden bir kroz alınarak yine aynı bedenin
altından alınıp evvelki krozun üstünden ve içinden geçirilmesi ile olur.
Dülger Bağı: Bir halatın çımasını veya filika parimasını kolonaya, serene
veyahut filika kızaklarına bağlamak için kullanılan bağdır. Bu bağın bağlanıp
çözülmesi çabuk ve kolay olduğundan gemicilikte en fazla kullanılan baplardan
biridir.
Voltalı Dülger Bağı: Dülger bağından daha kuvvetli olmak için yapılan bu bağ dülger bağının bir volta fazlasıdır. Büyük işkampavyaları kızakla karaya çekerken dülger bağının daha kuvvetli olarak bağlanması icap ettiğinden kızak pariması kızağa bu bağ ile bağlanır.
Meze Voltalı Dülger Bağı: Denizde her hangi bir sereni çekmek veya
sürüklemek için şekilde görüldüğü veçhile seren üzerine yapılan bir dülger bağı
ile bir meze voltadan ibaret bağdır. Gerek dülger bağının gerekse voltalı ve
meze voltalı dülger bağlarının nasıl yapılacakları şekilde kafi derecede açık
olarak gösterilmiştir.
Düğüm: Halat çıması, bedeni üzerinde bir kroz kırıldıktan sonra şekilde
görüldüğü üzere çıma krozun içerisinden geçirilerek hasıl olur.
Kazık Bağı
İki meze voltanın bir araya gelme şeklidir. İpin ucu direk, kazık, dal veya başka bir ipin arkasından dolandırılarak büyük kısmın altından geçirilir ve bir çapraz teşkil edilir. Çapraz teşkil edilen noktada alttan gelen ip tutulur uç aynı istikameti bir defa daha dolandırılır ve kendi altından geçirilerek çapraz yapılır. (Bu bağ bir ipi direğe, kazığa,ağaca bağlamak için kullanılır, çabuk çözülmez ve kaymaz.) Kazık bağı elde yapılarak kazığa geçirilerek yapılır.
Filika parimasını sahilde her hangi bir mahalle bağlamak veya bir halat çımasını puntel ve vardavela gibi iki tarafı kapalı demirlere raptetmek için kullanılır.
Çifte Kazık bağı veya Matafiyon Bağı: Kazık bağının iki veya daha ziyade voltasıdır. Kazık bağı gibi bağlanır, fakat sonuncu voltadan evvel bir başka volta daha yapılır. (Katiyen kaymaz, emniyetli bir bağdır, ince bir ipi kalın bir ipe bağlamak, bir ipi ağaca, direğe, dala bağlamak için kullanılır.
Bu bağ yelkenleri matafiyonlarından serenlere, çarmıh iskalaryalarını çarmıhlara ve tenteleri de yine matafiyonlarından vardavelaya bağlamak için kullanılır. (matafiyon; tente ve yelkenlere açılan deliklerdir. Bu deliklerin içlerine konulan pirinç veya galvanizli demir halkalara da radansa denilir.)
Çifte Düğüm Bağı: İki halat çımalarını birbirine eklemekte kullanılır. Bir halatın çıması üzeine bir düğüm bağı yapınız. Diğer halatın çımasını bu bağın içinden geçirerek birinci halatın bedeni üzerinde olmak suretiyle ikinci bir düğüm bağı yapınız. Her iki halatın çımalarını suga ederek ve iki halatın bedenini çekmek suretiyle düğümleri birbiri yanına getiriniz.
Anele Bağı: Bir halatın çımasını demirin anelesine veya gemilerin, bağlamak üzere şamandıraya verecekleri yomaların çımalarını şamandıra anelesine bağlamak için yapılan bağdır.
Balıkçı Bağı: Anele bağının başka bir nevi olup görüldüğü gibi halatın bağlanacağı seren kolona baba veya anele üzerinden iki tam volta alınarak halatın çıması yani C ucu aynı dülger bağında olduğu gibi iki voltanın altından geçirilerek yapılır. C ucunun alacağı vaziyet noktalarla gösterilmiştir.
Kolona Bağı: Palamarları sahilde bulunan kolonlara bağlamak için yapılan bağdır.